Portretfoto’s als venster op het alledaagse leven in Irak

31 januari 2014 - 27 april 2014

Duizenden foto’s heeft Yaseen Al-Obeidy in de afgelopen 45 jaar gemaakt. In zijn fotostudio net buiten Bagdad vereeuwigde hij de mensen uit zijn eigen buurt: kinderen, mannen, vrouwen, bruidsparen en baby’s. Aanvankelijk in zwart-wit en analoog, later in kleur, digitaal en sinds 2001 bovendien ingrijpend gephoto-shopt. De ca. 100 foto’s die het Tropenmuseum laat zien, vertellen het verhaal van gewone mensen in een uitzonderlijk land. De onrust, oorlogen en aanslagen waaronder zij gebukt gaan komen niet letterlijk in beeld, maar vormen het onzichtbare decor van hun portret.

Niet eerder is een tentoonstelling gewijd aan dit type fotografie uit Irak: een presentatie met gewone mensen in de hoofdrol. Aanleiding is het feit dat het Tropenmuseum recent een deel van het fotoarchief van Yaseen Al-Obeidy (Bagdad, 1951) heeft aangekocht. De collectie beslaat de afgelopen 45 jaar; van 1968 tot 2013, en geeft een uniek inzicht in de recente Iraakse fotostudiocultuur. Het museum kwam de foto’s op het spoor door Al-Obeidy’s zoon Zaid, die enkele jaren geleden korte tijd in Nederland verbleef en de hoofdrol speelde in een theatervoorstelling over de fotostudio van zijn vader.

Van snelle zakenman tot vrome gelovige
Meer dan in welke andere fotografievorm ook zijn de geportretteerden op de foto’s van Al-Obeidy de regisseur van hun eigen beeld. Iedereen wil er op zijn voordeligst uitzien, en kiest met zorg voor bepaalde kleding, een houding, een gephotoshopte achtergrond en soms zelfs gephotoshopte Disneyfiguren. Mensen spelen met hun identiteit en imago. Zo is de serieuze zakenman één foto verder te zien in een vlotte leren jas en is een jongen die een romantische foto van zichzelf laat nemen ook te zien als vrome gelovige met een bidsnoer in de hand. Opvallend genoeg lijken de foto’s almaar vrolijker te worden naarmate de situatie in het land grimmiger werd. Ook is te zien hoe langzaam maar zeker vrouwen zich steeds meer in de privésfeer terugtrekken. Op Al-Obeidy’s verzoek zijn er geen recente portretten van vrouwen in de tentoonstelling te zien.

Vrolijke beelden als tegenwicht voor verlies en verwoesting
De foto’s van Al-Obeidy vertellen het verhaal van duizenden gewone mensen, en indirect ook het verhaal over het leven van Al-Obeidy zelf en de ontwikkelingen in zijn land. Sinds Yaseen Al-Obeidy zijn loopbaan als fotograaf begon in 1968 is Irak ingrijpend veranderd. Drie oorlogen en het schrikbewind van Saddam Hoessein lieten hun sporen in de samenleving na, en daarmee ook in het leven van de mensen die Al-Obeidy portretteerde. Ook Al-Obeidy zelf werd geraakt door de onrust in het land; in 1991 moest hij zijn eerste eigen fotostudio in Basra, een stad in Zuid-Irak, opgeven. Op de vlucht voor het geweld in het zuiden verhuisde hij naar een voorstad van Bagdad. De nieuwe fotostudio die hij daar opende was vanaf het begin een groot succes en tot op de dag van vandaag laten mensen zich door hem portretteren.

Het Tropenmuseum is geopend dinsdag t/m zondag en op feestdagen van 10.00-17.00 uur. Tijdens feestdagen en schoolvakanties, behalve de zomervakantie, is het museum ook op maandag geopend van 10.00-17.00 uur. Op 24 en 31 december is het museum open tot 15.00 uur. Het museum is gesloten op 1 januari, 30 april en 25 december.

Yaseen Al-Obeidy, Studioportret van een jonge vrouw, Bagdad, ca. 1968

31 januari 2014 - 27 april 2014

Tropenmuseum
linnaeusstraat 2
1092 CK Amsterdam
020-5688200
info@tropenmuseum.nl
www.tropenmuseum.nl
Het museum is geopend dinsdag t/m zondag en op feestdagen van 10.00-17.00 uur. Het museum is gesloten op 25 december, 1 januari en 27 april. Tijdens schoolvakanties en op verschillende feestdagen is het museum ook op maandag geopend, kijk daarvoor op de website van het museum.

Er is werk te zien van
Yaseen Al-Obeidy