Gertrud

21 februari 2026 - 4 april 2026

In Zweden kent iedereen de plaats Älvdalen. Dat is niet meteen vanzelfsprekend, want het is een afgelegen stad op zo’n 350 kilometer ten noordwesten van Stockholm, omringd door bergen en bossen. De reden voor de bekendheid gaat terug tot 1667. In dat jaar beschuldigde een jongen uit het dorp Gertrud, een twaalfjarig meisje, van hekserij. Hij beweerde dat hij haar over het water had zien lopen.

Maja Daniels, Gertrud (KLIK HIER VOOR MEER FOTO'S)

De getuigenis van de jongen markeerde het begin van een periode van heksenjachten. In de loop van acht jaar werden meer dan 300 doodvonnissen voltrokken, met de twaalfjarige Gertrud als eerste slachtoffer. Tegenwoordig wordt deze periode beschouwd als een donkere bladzijde in de Zweedse geschiedenis.

Voordat zij fotograaf werd, studeerde Maja Daniels (Zweden, 1985) sociologie – niet om grote vragen te beantwoorden, maar om de status quo ter discussie te stellen. Wat zij Geschiedenis met een hoofdletter H noemt: het narratief dat als onbetwistbare waarheid wordt aanvaard. Net als haar eerdere boek Elf Dalia (2019) speelt Gertrud zich af in Älvdalen, de plaats waar haar familie vandaan komt.

Älvdalen werd synoniem met de heksenjachten. Als tegenwicht voor dat stigma presenteert Daniels een ander beeld – een verhaal van verzet. Hoe heeft de lokale taal eeuwenlang kunnen voortbestaan terwijl de plaatselijke economie afhankelijk is van handel met buitenstaanders? Historici en taalkundigen weten het niet. Volgens Daniels is het Älvdalisch meer dan een taal. Het is een manier om de wereld te zien, een vorm van verzet vanuit de periferie tegen het machtscentrum.

In Gertrud gaat Daniels opnieuw de dialoog aan met de glasnegatieven uit het archief van Tenn Lars Persson (1878–1938), een lokale amateurfotograaf, wetenschapper en uitvinder met een interesse in magie. Perssons vroege experimentele fotografie bood niet alleen een inkijk in het dagelijks leven, maar leverde ook bevreemdende beelden op. Op één foto zweven twee mannen in de lucht; op een andere zitten twee vrouwen op een sikkelvormige maan.

Toen Persson fotografeerde, waren het occulte – zoals het geloof in hekserij – en de wetenschap nog geen strikt gescheiden werelden. Door Perssons beelden te combineren met haar eigen kleurenwerk en deels terug te keren naar het begin van de twintigste eeuw, maakt Daniels het mogelijk om de status quo opnieuw te bevragen. ‘Mythen staan open voor interpretatie,’ zegt Daniels. ‘Foto’s ook. De essentie van wat zichtbaar is, is vaak onzichtbaar en ligt in onuitgesproken associaties.’ Een mythe kan daarom worden veranderd door er nieuwe beelden aan toe te voegen.

21 februari 2026 - 4 april 2026

Galerie Wouter van Leeuwen
Hazenstraat 26
1016 SP Amsterdam
06-52031540
info@woutervanleeuwen.com
www.woutervanleeuwen.com
De galerie is geopend donderdag t/m zaterdag van 12.00-18.00 uur.

Maja Daniels