Ekō - Japan in twee beeldverhalen
5 maart 2026 - 30 augustus 2026
Fotografie komt in Japan tot bloei nadat het land in 1859 zijn havens opent voor internationale handel. Als toegangspoorten naar voor het Westen nog onbekende gebieden, zijn juist havenplaatsen onlosmakelijk met fotografie verbonden. De foto’s die de Nederlandse consul Dirk de Graeff van Polsbroek (1833-1916) er dan verzamelt, behoren tot de oudste van Japan. De Graeff fotografeert zelf niet, maar is onmisbaar voor de meest invloedrijke buitenlandse fotograaf van dat moment: Felice Beato (1832-1909). Vanuit een Europees perspectief creëert de Britsz-Italiaanse Beato een zorgvuldig geënsceneerd beeld van Japan, dat aansluit bij de verwachtingen van een Westers publiek. Tekenen van de groeiende modernisering houdt Beato bewust buiten beeld. Door de verspreiding en herhaling van zijn beelden ontstaat een visuele blauwdruk van een zogenaamd exotisch land. Die blauwdruk beïnvloedt fotografen en kunstenaars tot op de dag van vandaag.
Portretfoto van de Japanse krijger Shigeaki Kubota, 1864 Felice Beato / Collectie Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam (KLIK HIER VOOR MEER FOTO'S)
Als kunstenaar Anaïs López in 2016 naar Japan gaat, reist ook zij onbewust met Beato’s beelden in haar hoofd. Op zoek naar de gouden schildpad Kami volgt López de Kamo-rivier en trekt ze de bergen in. De beelden van Beato weerklinken in haar fotografie als een echo (Ekō) uit een ver verleden. Tijdens haar zoektocht laat ze zich inspireren door een Japanse kunstenaar en eeuwenoude technieken, waarna zich een nieuwe beeldtaal ontvouwt. In de Schildpad en de Monnik keert López de blik naar binnen in een gelaagde vertelling over rouw, de drift om de natuur te beheersen en de magie van verbeelding.
In de tentoonstelling zijn de drie fotoalbums te zien die Dirk de Graeff van Polsbroek naliet van zijn tijd in Japan (collectie Het Scheepvaartmuseum). Daartussen bevinden zich het oudste door Beato in Japan vervaardigde album (1863) en een voorloper van zijn bekende Photographic Views of Japan - albums met souvenirfoto’s die hij vanaf 1868 op de markt bracht. Beato werkte samen met Japanse experts uit (blokdruk)ateliers, die de foto’s handmatig inkleurden. Deze praktijk bouwde voort op bestaande Japanse beeldtradities.
De foto’s in de albums van De Graeff zijn van grote cultuurhistorische waarde. Ze zijn vervaardigd tijdens de bakumatsu, de periode waarin Japan in snel tempo transformeerde van feodale staat naar modern keizerrijk. De albums van De Graeff fungeren als primaire bron voor het onderzoek naar de vroege fotografie in Japan. In de tentoonstelling belicht het museum de rol die de Nederlandse diplomaat zélf had in de totstandkoming van deze vroege beelden.
Parallel is het werk van Anaïs López (1981) uit de Schildpad en de Monnik te zien. López maakt multimediale vertellingen op het snijvlak van fictie en documentaire, waarbij ze vanuit een persoonlijk verhaal universele thema’s aansnijdt. Bij ieder project dompelt de geboren verhalenverteller zich onder in intensief onderzoek, die ze vervolgens vertaalt naar een gelaagde en beeldende vertelling. Ze neemt haar toeschouwers mee naar fabelachtige werelden, die vaak dichter bij de waarheid liggen dan op het eerste gezicht lijkt. López wordt gezien als een pionier in haar vakgebied en won met haar werk prijzen in binnen- en buitenland. Zo werd De Migrant genomineerd voor een Gouden Kalf en won het de DirectorsNL Award voor Digital Storytelling en de Zilveren Camera Prijs voor Storytelling.
5 maart 2026 - 30 augustus 2026
Het Scheepvaartmuseum
Kattenburgerplein 1
1018 KK Amsterdam
020-5232222
info@hetscheepvaartmuseum.nl
www.hetscheepvaartmuseum.nl
Het museum is geopend maandag t/m zondag van 10.00-17.00 uur.
Vriend van Fotoexpositie.nl
Word voor 25 euro per jaar vriend van Fotoexpositie.nl en krijg een link op de voorpagina!
Recent toegevoegde exposities
19 juni 2026 - 13 september 2026, Amsterdam
24 april 2026 - 27 september 2026, Amsterdam
10 juni 2026 - 3 juli 2026, Den Haag
30 mei 2026 - 25 oktober 2026, Groningen
Fotografen
| a | b | c | d | e | f |
| g | h | i | j | k | l |
| m | n | o | p | q | r |
| s | t | u | v | w | x |
| y | z |
Over Fotoexpositie.nl
Fotoexpositie.nl is de website met informatie over exposities, fotografen en fotonieuws in Nederland.
Voor vragen en tips kun je ons bereiken op info@fotoexpositie.nl